28 Jul 2015

ประเพณีเปอจั๊ดญีไร่

/
Posted By

ประเพณีเปอจั๊ดญีไร่

     เปอจั๊ดญีไร่ คือพิธีเซ่นไหว้และขอบคุณบรรพบุรุษที่คอยดูแลปกป้องให้อยู่สุขสบายของชาวอูรักลาโว้ย จัดขึ้นทุกวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี โดยคำว่า “เปอจั๊ด” แปลว่า ทำความสะอาด และ “ญีไร่” แปลว่า สุสานหรือหลุมฝังศพ นอกจากนี้ยังถือเป็นวันรวมญาติอีกด้วย ชาวอูรักลาโว้ยจากที่อื่นที่มีญาติผู้ล่วงลับฝังอยู่สุสานที่ตำบลราไวย์ก็จะมาร่วมพิธีนี้ด้วยเช่นกัน

พิธีแบ่งออกเป็นสองวันคือ วันทำความสะอาดหลุมฝังศพและวันทำพิธีไหว้บรรพบุรุษ เมื่อถึงวันทำความสะอาดหลุมฝังศพคนในครอบครัวจะกำจัดวัชพืชและเก็บกวาดบริเวณโดยรอบให้สะอาดเรียบร้อย ขนทรายจากหาดมิตรภาพที่อยู่บริเวณหน้าทางเข้าสุสานมาตบแต่งให้สวยงาม ล้างทำความสะอาดภาชนะใส่ของเซ่นไหว้ ทุกๆหลุมฝังศพจะมีป้ายชื่อและวันชาตะ-มรณะของผู้ล่วงลับบอกให้ทราบ ในการทำความสะอาดบริเวณหลุมฝังศพนั้นแต่ละครอบครัวจะมาช่วยกันทำความสะอาดเมื่อใกล้ถึงวันทำพิธี

วันที่สองคือวันทำพิธีไหว้บรรพบุรุษ(วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5) ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ 8.00 น. ผู้ใหญ่และเด็กๆ พร้อมใจแต่งตัวกันอย่างสวยงามมาที่สุสาน ทุกคนจะช่วยกันขนอุปกรณ์ต่างๆ และอาหารจำนวนมากไปยังหลุมฝังศพของญาติของตน ญาติของผู้ล่วงลับจะเริ่มวางของเซ่นไหว้ทั้งอาหารคาว-หวาน และเครื่องดื่มต่างๆที่ผู้ล่วงลับชื่นชอบเมื่อครั้งยังมีชีวิตอยู่ และจุดธูปบอกกล่าวผู้ล่วงลับให้มาร่วมในพิธีสิ่งสำคัญที่สุดที่ญาติผู้ล่วงลับต้องเตรียมไว้คือชุดหมากพลู(ประกอบไปด้วยหมากพลู บุหรี่ และยาเส้น) จำนวน 1 ชุด/1 ผู้ล่วงลับ

โต๊ะหมอจะเริ่มทำพิธีอัญเชิญวิญญาณบรรพบุรุษมาทานอาหารโดยจะใช้ควันกำยานจากกระถางถ่านไฟเป็นสื่อกลาง และส่งอาหารที่ลูกหลานนำมาไปให้วิญญาณบรรพบุรุษ โดยจะทำเช่นนี้ให้ครบทุกหลุมฝังศพ เมื่อทำพิธีเสร็จเรียบร้อยแล้ว ญาติจึงสามารถทานอาหารได้

หลังจากโต๊ะหมอทำพิธีเรียกวิญญาณผู้ล่วงลับมาทานหมดครบทุกหลุมแล้ว จะมีการแสดงกิจกรรมสันทนาการต่าง ๆ เช่น รำรองเง็ง รำมะนา ที่ชาวบ้านร่วมกันแสดงให้วิญญาณผู้ล่วงลับได้ชม เป็นการสร้างความบันเทิงให้แก่ดวงวิญญาณและชาวบ้านผู้เข้าร่วมพิธีกรรมด้วย